Nước chảy qua ngàn năm, mang theo phù sa bồi đắp nên những vùng đất, và cũng chính nước đã định hình nên tính cách, văn hóa cùng lối sống của con người Nam Bộ. Trong nhịp sống đô thị hối hả của thế kỷ 21, có bao giờ chúng ta dừng lại và lắng nghe câu chuyện của những dòng sông?
Vào tháng 6 này, dự án “SỐNG CÙNG DÒNG SÔNG” sẽ chính thức mang không gian trưng bày đặc biệt mang tên “Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ” đến với công chúng Thành phố Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là một sự kiện văn hóa, mà còn là một cuộc đối thoại mở, nơi tri thức khoa học giao thoa với những xúc cảm nguyên bản nhất về cội nguồn.
Được chuyển thể và lấy cảm hứng từ trưng bày gốc “Chúng tôi, những dòng sông” vô cùng thành công của Bảo tàng Confluences (Lyon, Pháp) năm 2022, triển lãm lần này tại TP.HCM mang một diện mạo đậm chất bản địa.
Tại đây, câu chuyện của nước được kể lại qua gần 80 hiện vật, tác phẩm hội họa, hình ảnh và tư liệu quý giá. Đây là thành quả từ sự hợp tác kết nối lần đầu tiên giữa 4 bảo tàng lớn tại TP.HCM: Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ và Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.
Sự kết hợp này mang đến một góc nhìn toàn diện và xuyên suốt: từ mạng lưới sông ngòi chằng chịt vùng ĐBSCL, những chuyển dịch văn hóa dọc triền sông, cho đến những biến đổi đô thị và bài toán tương lai đầy trăn trở.
Trưng bày “Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ” thực chất là một mắt xích văn hóa quan trọng nằm trong dự án tổng thể “Sống cùng dòng sông” – một chương trình hợp tác Pháp – Việt dài hơi hướng đến sự phát triển bền vững ở các vùng lãnh thổ ven sông.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng khiến sự cân bằng sinh thái trở nên mong manh, dự án chọn cách tiếp cận toàn diện qua 3 trụ cột cốt lõi:
-
Nghiên cứu khoa học: Thúc đẩy văn hóa khoa học về sông ngòi thông qua việc hợp tác với các viện nghiên cứu đầu ngành như IRD, CARE, Làng tre Phú An và IAGF.
-
Quy hoạch & Phát triển đô thị: Tái hình dung không gian sống gắn liền với nước thông qua các dự án quy hoạch (như bờ sông Hồng cùng Think Playgrounds!) và các nghiên cứu khảo cổ cùng CNRS (Pháp).
-
Văn hóa & Giáo dục: Tạo cầu nối đối thoại giữa các chuyên gia bảo tàng hai nước, đồng thời phát hành tập san giáo dục dành riêng cho thế hệ trẻ (từ 10 – 13 tuổi) để gieo mầm ý thức bảo vệ môi trường một cách sinh động nhất.